Klinik tanı değil, öz yansıtma amaçlıdır. Bağımlılık (kodepandans) resmi bir tanı değildir ve bu test nitelikli bir profesyonel tarafından incelenmeyi beklemektedir. Bir ilişkide güvende hissetmiyorsan, aile içi şiddet yardım hattı veya acil servislerle iletişime geç.
Bağımlılık (Kodepandans) Ne Anlama Gelir?
Terim, 1970’lerde ve 1980’lerde alkol bağımlılığından etkilenen ailelerle yapılan çalışmalardan doğmuş ve Melody Beattie’nin Bağımlılığa Son (Codependent No More, 1986) adlı kitabı ile popülerleşmiştir. Bugün; değer ve güvenlik duygunuzun, genellikle kendi pahanıza, başkalarına bakmaya, onları memnun etmeye veya kontrol etmeye bağlı olduğu bir kalıbı tanımlar.
DSM-5’te bir bozukluk olarak yer almaz ve araştırmacılar bunu nasıl tanımlayacakları konusunda tartışmaktadır. Yine de birçok insan bu kalıbı tanımakta ve fikri yararlı bulmaktadır.
Dört Kalıp
| Kalıp | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Başkalarını öne koymak | Kendi ihtiyaçlarını, duygularını ve dinlenmeni yok saymak |
| Onay ihtiyacı | Reddedilmekten korkmak, ihtiyaç duyulmadıkça kendini değersiz hissetmek |
| Kurtarıcılık ve düzeltmecilik | Başkalarının sorunlarının ve seçimlerinin sorumluluğunu üstlenmek |
| Zayıf sınırlar | Hayır demek gerekirken ev demek, incitici davranışlara göz yumਣਾ |
Nasıl Puanlanır?
Her kalıp için dörder tane olmak üzere 16 ifadeyi değerlendirirsin. Üç ifade ters puanlanır. Toplam puanın yüzde olarak görünür:
| Puan | Sonuç |
|---|---|
| %0 ila %30 | Dengeli bakım verme |
| %31 ila %50 | Bazı kodependent kalıplar |
| %51 ila %70 | Belirgin kodependent kalıplar |
| %71 ila %100 | Güçlü kodependent kalıplar |
Sorular PrismaTest için yazılmıştır ve Spann-Fischer Kodepandans Ölçeği gibi yayınlanmış ölçümlerden alınmamıştır.
Sağlıklı İlgi ile Bağımlı İlgi Arasındaki Fark
| Sağlıklı bakım | Kodependent bakım |
|---|---|
| Seçtiğin için yardım edersin | Mecbur hissettiğin için yardım edersin |
| Panik yapmadan hayır diyebilirsin | Hayır demek suçluluk veya korku getirir |
| İnsanların kendi sonuçlarıyla yüzleşmesine izin verirsin | Onları korursun ve arkalarını toplarsın |
| Değerin istikrarlıdır | Değerin ihtiyaç duyulmana bağlıdır |
Nereden Kaynaklanabilir?
Bağımlı alışkanlıklar genellikle çocuklukta bağımlılık, hastalık, öngörülemezlik veya duygusal ihmal barındıran evlerde gelişir; buralarda çocuk, diğer insanları mutlu tutarak güvende kalmayı öğrenir. Bunlar o zamanlar mantıklı hayatta kalma stratejileriydi; şimdi bunların öğrenilmiş kalıpları ortadan kaldırılabilir.
Dengeye Doğru Adımlar
- Kendi duygularını fark et: Başkasının tepkisinden önce kendi hislerine odaklan.
- Küçük “hayır”lar pratik yap: Önemi düşük taleplerle başla.
- Başkalarının sorunlarını sahiplenmelerine izin ver: Destek ol ama düzeltmeye çalışma.
- Kendine ait bir hayat kur: Arkadaşlar, ilgi alanları ve dinlenme.
- Destek bul: CoDA toplantıları, Al-Anon (alkol kullanan kişilerin aileleri için) veya bir terapist.
Sık Sorulan Sorular
Kodependent miyim yoksa sadece kibar mı?
Kibar olmak özgür bir seçimdir. Kodepandans ise zorlantılı (kompulsif) hissettirir ve seni tüketir ya da içerletir.
Bağımlılık (kodepandans) düzeltilebilir mi?
Evet. Farkındalık, sınır pratiği ve destek ile birçok insan daha sağlıklı ilişkiler kurar.
Kodepandans bağlanma stiliyle bağlantılı mı?
Genellikle evet. Kaygılı bağlanma ve kodependent kalıplar sıklıkla örtüşür.
İlgili Testler
Kurtarıcı kompleksi testi, bağlanma stili testi veya ilişki davranışı öz-değerlendirmemizi dene. Tüm iyi yaşam (wellbeing) testlerine göz at.
Duygusal
Duygusal Zeka (EQ) Testi
Otuz ifade, öz farkındalıktan sosyal becerilere kadar duygusal zekanın beş alanında sizi değerlendirir ve her biri için kişisel bir analiz sunar.
Duygusal
Empati Testi
Yirmi dört ifade genel empatinizi ölçer ve bunu üçe ayırır: başkalarını anlamak, onlarla birlikte hissetmek ve yardım etmek istemek.
Duygusal
Yüksek Duyarlılığa Sahip Kişi (HSP) Testi
Yirmi dört ifade ne kadar duyarlı olduğunu ölçer ve bunu psikolog Elaine Aron tarafından tanımlanan dört işarete ayırır.
Duygusal
Özsaygı Testi
Twenty statements measure your self-esteem and split it into self-worth, confidence in your abilities, self-acceptance and social confidence.
Duygusal
Öz Sevgi Testi
Yirmi ifade; öz kabul, nazik iç ses, öz bakım ve sınırlar dahilinde öz sevgiyi ne kadar uyguladığınızı puanlar ve en zayıf alanınız için küçük adımlar sunar.
Duygusal
Tükenmişlik Testi
On sekiz ifade; tükenmişlik belirtilerini tükenme, sinisizm ve düşük etkinlik boyutlarında kontrol ederken her risk seviyesi için pratik adımlar sunar.
Sadece öz yansıtma amaçlıdır. Tıbbi tavsiye değildir. Testlerimizi nasıl oluşturduğumuza göz atın.