Zelfreflectie, geen diagnose. Codependentie is geen officiële medische diagnose en deze test is nog niet beoordeeld door een gekwalificeerde professional. Neem bij onveilige situaties in je relatie contact op met Veilig Thuis of de hulpdiensten.
Wat codependentie betekent
De term ontstond in de jaren 70 en 80 uit het werk met gezinnen die te maken hadden met alcoholverslaving, en werd populair door het boek Codependent No More (1986) van Melody Beattie. Vandaag de dag beschrijft het een patroon waarin jouw gevoel van eigenwaarde en veiligheid afhangt van het verzorgen, pleasen of controleren van andere mensen, vaak ten koste van jezelf.
Het is geen stoornis in de DSM-5 en onderzoekers discussiëren over de juiste definitie. Toch herkennen veel mensen het patroon en vinden ze het concept nuttig.
De vier patronen
| Patroon | Hoe het eruitziet |
|---|---|
| Anderen op de eerste plaats zetten | Negeren van je eigen behoeften, gevoelens en rust |
| Goedkeuring zoeken | Angst voor afwijzing, je waardeloos voelen tenzij je nodig bent |
| Redden en oplossen | Verantwoordelijkheid nemen voor de problemen en keuzes van anderen |
| Zwakke grenzen | Ja zeggen tegen iets terwijl je nee bedoelt, kwetsend gedrag tolereren |
Hoe de score tot stand komt
Je beoordeelt 16 stellingen, vier voor elk patroon. Drie stellingen zijn omgekeerd geformuleerd. Je totaalscore wordt weergegeven als een percentage:
| Score | Resultaat |
|---|---|
| 0% tot 30% | Gebalanceerd zorgen |
| 31% tot 50% | Enkele codependente patronen |
| 51% tot 70% | Duidelijke codependente patronen |
| 71% tot 100% | Sterke codependente patronen |
De vragen zijn geschreven voor PrismaTest en zijn niet overgenomen van bestaande schalen zoals de Spann-Fischer Codependency Scale.
Gezond zorgen versus codependentie
| Gezond zorgen | Codependent zorgen |
|---|---|
| Je helpt omdat je ervoor kiest | Je helpt omdat het moet |
| Je kunt nee zeggen zonder paniek | Nee zeggen brengt schuldgevoel of angst mee |
| Je laat mensen de gevolgen van hun daden dragen | Je dekt de fouten van een ander toe |
| Je eigenwaarde is stabiel | Je eigenwaarde hangt af van nodig zijn |
Waar het vandaan kan komen
Codependente gewoonten ontstaan vaak in gezinssituaties uit de jeugd met verslaving, ziekte, onvoorspelbaarheid of emotionele verwaarlozing, waarin een kind leerde veilig te blijven door anderen tevreden te houden. Dit waren destijds logische overlevingsstrategieën; ze kunnen nu worden afgeleerd.
Stappen naar meer balans
- Merk je eigen gevoelens op voordat je reageert op die van een ander.
- Oefen met kleine ‘nee’s’ bij verzoeken met een laag afbreukrisico.
- Laat anderen hun eigen problemen dragen: steun ze, maar los ze niet op.
- Bouw een eigen leven op: vriendschappen, hobby’s en rust.
- Zoek steun: CoDA-bijeenkomsten, Al-Anon (voor naurverwanten van drinkers) of een therapeut.
Veelgestelde vragen
Ben ik codafhankelijk of gewoon zorgzaam?
Zorgzaamheid is een vrije keuze. Codependentie voelt dwangmatig aan en laat je uitgeput of verbitterd achter.
Kan codependentie worden verholpen?
Ja. Met bewustwording, het oefenen van grenzen en ondersteuning kunnen veel mensen gezondere relaties opbouwen.
Is codependentie gekoppeld aan een hechtingsstijl?
Vaak wel. Een angstige hechtingsstijl en codependente patronen overlappen elkaar regelmatig.
Gerelateerde testen
Probeer de redderscomplex-test, de hechtingsstijl-test of onze relatiegedrag-zelfcheck. Bekijk al onze welzijnstesten.
Emotioneel
Emotionele Intelligentie (EQ) Test
Dertig stellingen scoren je op de vijf onderdelen van emotionele intelligentie, van zelfbewustzijn tot sociale vaardigheden, met een persoonlijke analyse voor elk onderdeel.
Emotioneel
Empathietest
Vierentwintig stellingen meten je algehele empathie en verdelen deze in drie soorten: anderen begrijpen, met hen meevoelen en willen helpen.
Emotioneel
Hooggevoeligheidstest (HSP)
Vierentwintig stellingen meten hoe gevoelig je bent en verdelen dit in de vier kenmerken die psycholoog Elaine Aron beschreef.
Emotioneel
Zelfwaarderingstest
Twintig stellingen meten je zelfwaardering en splitsen dit op in eigenwaarde, vertrouwen in je capaciteiten, zelfacceptatie en sociaal zelfvertrouwen.
Emotioneel
Zelfliefdetest
Twintig stellingen scoren hoe goed je zelfliefde beoefent op het gebied van zelfacceptatie, vriendelijke zelfspraak, zelfzorg en grenzen, met kleine stappen voor je zwakste punt.
Emotioneel
Burn-outtest
Achttien stellingen controleren op tekenen van een burn-out verdeeld over uitputting, cynisme en verminderde effectiviteit, met praktische vervolgstappen voor elk risiconiveau.
Uitsluitend voor zelfreflectie. Geen medisch advies. Bekijk hoe we onze testen maken.