แบบทดสอบรูปแบบความผูกพัน: มั่นคง วิตกกังวล ฟรี

สิ่งที่แบบทดสอบนี้วัด

รูปแบบความผูกพันของคุณอธิบายถึงความรู้สึกและพฤติกรรมที่คุณมักจะมีในความสัมพันธ์ใกล้ชิด เช่น คุณกังวลเรื่องการถูกทอดทิ้งมากแค่ไหน และคุณรู้สึกสบายใจกับการมีความใกล้ชิดและการพึ่งพาผู้อื่นมากเพียงใด นักวิจัยได้วัดมิติหลัก 2 ด้าน:

ความวิตกกังวลในความผูกพัน (Attachment anxiety): ความกังวลเกี่ยวกับการถูกปฏิเสธ การถูกทอดทิ้ง และการสงสัยว่าตนเองเป็นที่รักจริงหรือไม่
การหลีกเลี่ยงในความผูกพัน (Attachment avoidance): ความรู้สึกไม่สบายใจกับความใกล้ชิด ความสนิทสนมทางอารมณ์ และการต้องพึ่งพาผู้อื่น

ตำแหน่งของคุณในมิติทั้งสองนี้จะสร้างเป็นรูปแบบความผูกพัน 4 แบบ

	หลีกเลี่ยงต่ำ (สบายใจกับความใกล้ชิด)	หลีกเลี่ยงสูง (ไม่ค่อยสบายใจกับความใกล้ชิด)
ความวิตกกังวลต่ำ (มั่นใจ)	มั่นคง (Secure)	เพิกเฉยหลีกเลี่ยง (Dismissive-Avoidant)
ความวิตกกังวลสูง (กังวล)	วิตกกังวล / หมกมุ่น (Anxious)	กลัวการถูกทอดทิ้งและหลีกเลี่ยง (Fearful-Avoidant)

วิธีการทำงานของแบบทดสอบและการให้คะแนน

คุณจะให้คะแนนข้อความ 24 ข้อ (แบ่งเป็นมิติละ 12 ข้อ) ตั้งแต่ “ไม่เห็นด้วยอย่างยิ่ง” ไปจนถึง “เห็นด้วยอย่างยิ่ง” ในแต่ละมิตินั้น ข้อความจะกระจายไปในสองทิศทาง ตัวอย่างเช่น “ฉันมักจะกังวลว่าคู่รักไม่ได้รักฉันจริงๆ” จะผลักคะแนนของคุณไปทางด้านวิตกกังวล ขณะที่ “ฉันรู้สึกมั่นใจว่าคู่รักจะอยู่เคียงข้างฉัน” จะผลักไปทางด้านมั่นใจ

แต่ละคำตอบจะมีคะแนนตั้งแต่ลบสองถึงบวกสอง มิติแต่ละด้านจะถูกแปลงเป็นตำแหน่งตั้งแต่ 0% ถึง 100% และฝั่งใดที่อยู่เหนือ 50% จะเป็นตัวกำหนดรูปแบบของคุณ ผลลัพธ์จะแสดงให้เห็นตำแหน่งที่แท้จริงของคุณบนสเกลทั้งสอง

ตัวอย่างข้อความ (ด้านการหลีกเลี่ยง): “ฉันมักจะถอยห่างเมื่อคู่รักพยายามสร้างความใกล้ชิดทางอารมณ์” หากเห็นด้วยอย่างยิ่ง คะแนนจะโน้มเอียงไปทางหลีกเลี่ยง

ข้อความเหล่านี้เขียนขึ้นโดย PrismaTest ซึ่งวัดมิติเดียวกันกับเครื่องมือวิจัย เช่น แบบสอบถาม Experiences in Close Relationships แต่ไม่ได้คัดลอกมาจากที่นั่นโดยตรง

โมเดลเบื้องหลังแบบทดสอบ

ทฤษฎีความผูกพันเริ่มต้นขึ้นจาก จอห์น โบลบี (John Bowlby) จิตแพทย์ชาวอังกฤษ ในช่วงทศวรรษ 1950 และ 1960 เขาโต้แย้งว่าทารกมีความต้องการโดยกำเนิดที่จะอยู่ใกล้ชิดกับผู้เลี้ยงดูเพื่อความปลอดภัย ต่อมาในปี 1970 การศึกษา “สถานการณ์แปลกประหลาด” (Strange Situation) ของแมรี แอينสเวิร์ธ (Mary Ainsworth) นักจิตวิทยาชาวอเมริกัน-แคนาดา ได้ระบุรูปแบบความผูกพันแบบมั่นคง, วิตกกังวล และหลีกเลี่ยง จากปฏิกิริยาของทารกเมื่อต้องแยกจากและกลับมาพบแม่ของตน

ในปี 1987 ซินดี ฮาซาน (Cindy Hazan) และ ฟิลิป ชาเวอร์ (Phillip Shaver) ได้แสดงให้เห็นว่าผู้ใหญ่ก็แสดงรูปแบบที่คล้ายคลึงกันในความสัมพันธ์เชิงโรแมนติกเช่นกัน ต่อมาในปี 1991 คิม บาร์โธโลมิว (Kim Bartholomew) และ เลโอนาร์ด ฮอ로วิทซ์ (Leonard Horowitz) ได้เสนอโมเดล 4 หมวดหมู่ที่ใช้ในที่นี้ ซึ่งแบ่งการหลีกเลี่ยงออกเป็นแบบเพิกเฉยและแบบหวาดกลัว และในปี 1998 เคลลี เบรนแนน (Kelly Brennan), แคเธอริน คลาร์ก (Catherine Clark) และฟิลิป ชาเวอร์ ได้พัฒนาแบบสอบถาม Experiences in Close Relationships ซึ่งใช้วัดมิติความวิตกกังวลและการหลีกเลี่ยง และยังคงใช้อย่างแพร่หลายจนถึงปัจจุบัน

สิ่งที่งานวิจัยค้นพบ

ความผูกพันคือสเปกตรัม: นักวิจัยส่วนใหญ่ในปัจจุบันมองว่าความวิตกกังวลและการหลีกเลี่ยงเป็นสเกลต่อเนื่อง มากกว่าการแบ่งเป็น 4 กล่องตายตัว
แบบมั่นคงคือรูปแบบที่พบบ่อยที่สุด: จากการศึกษาหลายชิ้นพบว่ามีผู้ใหญ่ประมาณครึ่งหนึ่งถึง 60% ที่มีความผูกพันรูปแบบนี้
รูปแบบความผูกพันเปลี่ยนแปลงได้: ความสัมพันธ์ที่เกื้อหนุน ประสบการณ์ชีวิต และการบำบัด สามารถช่วยให้ผู้คนมีแนวโน้มมั่นคงขึ้น ซึ่งบางครั้งเรียกว่า “ความมั่นคงที่สร้างขึ้นภายหลัง” (earned security)
ความผูกพันสามารถทำนายผลลัพธ์ในความสัมพันธ์ได้: ระดับความวิตกกังวลและความหลีกเลี่ยงที่สูงขึ้นมักเชื่อมโยงกับความพึงพอใจในความสัมพันธ์ที่ลดลง แม้ว่าคู่รักจะสามารถปรับตัวและไปกันได้ดีด้วยความเข้าใจและการสื่อสารที่ดีก็ตาม

ผลลัพธ์ที่เป็นไปได้ทั้งหมด

แต่ละรูปแบบจะมีคู่มือฉบับเต็มที่อธิบายถึงสัญญาณ สาเหตุ และวิธีแสดงออกในความรัก คุณสามารถเริ่มต้นด้วย ภาพรวมรูปแบบความผูกพันทั้ง 4 แบบ หรือดูวิธีที่รูปแบบเหล่านี้ผสมผสานกันได้ใน ตารางความเข้ากันได้ของรูปแบบความผูกพัน

ความผูกพันแบบมั่นคง (Secure Attachment)

รู้สึกสบายใจกับความใกล้ชิดและมั่นใจในความรัก กล้าสื่อสารความต้องการของตนเองและรับมือกับความขัดแย้งได้อย่างสงบ

ความผูกพันแบบวิตกกังวล (Anxious Attachment)

โหยหาความใกล้ชิดแต่ก็กังวลว่าจะได้รับความรักไม่เพียงพอ ไวต่อระยะห่างและสัญญาณที่คลุมเครือ

ความผูกพันแบบเพิกเฉยหลีกเลี่ยง (Dismissive-Avoidant Attachment)

มีความมั่นใจและเป็นตัวของตัวเองสูง แต่ไม่สบายใจกับความใกล้ชิดลึกซึ้ง มักจะถอยห่างเมื่อสถานการณ์เริ่มจริงจัง

ความผูกพันแบบกลัวการถูกทอดทิ้งและหลีกเลี่ยง (Fearful-Avoidant Attachment)

ต้องการความใกล้ชิดแต่ก็กลัวเจ็บ ทำให้เกิดพฤติกรรมแบบเข้าหาแล้วผลักออกสลับกันไป

วิธีอ่านผลลัพธ์ของคุณ

ให้ดูที่ตำแหน่งจุดของคุณ ไม่ใช่แค่ชื่อป้ายกำกับ คนที่คะแนนความวิตกกังวลเกินครึ่งมานิดหน่อยย่อมมีความแตกต่างอย่างมากกับคนที่อยู่ปลายสุดของสเกล

คู่รูปแบบความผูกพันที่พบบ่อย

แบบวิตกกังวลและแบบหลีกเลี่ยงเมื่อมาคู่กัน ถือเป็นความท้าทายที่ขึ้นชื่อ ฝ่ายหนึ่งต้องการความใกล้ชิด แต่อีกฝ่ายถอยหนี ซึ่งจะยิ่งเพิ่มความวิตกกังวลให้อีกฝ่าย การตระหนักถึงวัฏจักรนี้คือขั้นตอนแรกในการทำลายมัน
แบบมั่นคงจับคู่กับใครก็ได้ผลดี คู่รักที่มีความมั่นคงสามารถมอบความมั่นคงทางจิตใจที่ช่วยให้อีกฝ่ายรู้สึกปลอดภัยขึ้นได้ตามกาลเวลา

การก้าวไปสู่ความมั่นคง

ระบุรูปแบบพฤติกรรมของคุณเมื่อมันแสดงออกมา (เช่น “ฉันกำลังรู้สึกกังวลเพราะเขาไม่ยอมตอบข้อความ”)
สื่อสารความต้องการของคุณโดยตรง แทนที่จะใช้วิธีส่งสัญญาณเป็นนัย, ทดสอบใจ หรือถอยห่าง
เลือกคู่รักที่มีความสม่ำเสมอและตอบสนองต่อความรู้สึก
พิจารณาเข้ารับการบำบัดหากรู้สึกว่ารูปแบบความสัมพันธ์เดิมๆ กลายเป็นเรื่องที่รับมือไม่ไหว

คำถามที่พบบ่อย

รูปแบบความผูกพันมีอะไรบ้าง?

แบบมั่นคง (Secure), แบบวิตกกังวลหรือหมกมุ่น (Anxious), แบบเพิกเฉยหลีกเลี่ยง (Dismissive-Avoidant) และแบบกลัวการถูกทอดทิ้งและหลีกเลี่ยงหรือไร้ระเบียบ (Fearful-Avoidant)

รูปแบบความผูกพันสามารถเปลี่ยนแปลงได้ไหม?

ได้ งานวิจัยแสดงให้เห็นว่าความผูกพันสามารถเปลี่ยนแปลงได้ตามกาลเวลา โดยเฉพาะอย่างยิ่งผ่านความสัมพันธ์ที่มั่นคงและการบำบัด

รูปแบบความผูกพันแบบใดที่พบบ่อยที่สุด?

ความผูกพันแบบมั่นคงเป็นรูปแบบที่พบบ่อยที่สุดในการศึกษาเกือบทุกชิ้น ส่วนรูปแบบอื่นๆ จะมีสัดส่วนลดหลั่นกันไป

วัยเด็กเป็นตัวกำหนดรูปแบบความผูกพันของฉันใช่ไหม?

ประสบการณ์ในวัยเด็กมีส่วนเกี่ยวข้อง แต่มันไม่ใช่สิ่งกำหนดชะตากรรม ความสัมพันธ์ในวัยผู้ใหญ่และการเติบโตส่วนบุคคลก็หล่อหลอมความผูกพันของเราเช่นกัน

แบบทดสอบที่เกี่ยวข้อง

ความวิตกกังวลสูงมักมาคู่กับความหึงหวง ลองทำ แบบทดสอบความหึงหวง และเพื่อทำความเข้าใจว่าคุณแสดงความรักอย่างไร ลองทำ แบบทดสอบภาษารัก

สำหรับสะท้อนความคิดตนเองเท่านั้น ไม่ใช่การประเมินทางจิตวิทยาหรือการให้คำปรึกษาด้านความสัมพันธ์ ดู วิธีที่เราสร้างแบบทดสอบ