Cattells 16 persoonlijkheidsfactoren
De Brits-Amerikaanse psycholoog Raymond Cattell (1905 tot 1998) wilde persoonlijkheid op wetenschappelijke wijze in kaart brengen. Met behulp van factoranalyse, een statistische methode om patronen in data te vinden, reduceerde hij duizenden beschrijvende woorden tot 16 primaire factoren. Hij publiceerde de Sixteen Personality Factor Questionnaire (16PF) in 1949.
| Factor | Lage kant | Hoge kant |
|---|---|---|
| Warmte | Gereserveerd | Warm |
| Redeneervermogen | Concreet | Abstract |
| Emotionele stabiliteit | Reactief | Kalm |
| Dominantie | Coöperatief | Assertief |
| Levendigheid | Serieus | Levendig |
| Regeltrouw | Non-conformistisch | Plichtsbewust |
| Sociale moed | Verlegen | Moedig |
| Gevoeligheid | Praktisch | Gevoelig |
| Wachterheid | Vertrouwend | Sceptisch |
| Abstractie | Nuchter | Verbeeldingsrijk |
| Geslotenheid | Open | Privé |
| Bezorgdheid | Zelfverzekerd | Zorgelijk |
| Openheid voor verandering | Traditioneel | Experimenterend |
| Zelfredzaamheid | Groepsgericht | Zelfredzaam |
| Perfectionisme | Flexibel | Georganiseerd |
| Spanning | Ontspannen | Gedreven |
Hoe deze test werkt
Je beoordeelt 48 stellingen, drie per factor, waarbij er in elke factor één is omgedraaid. Elke factor krijgt een score en een hoge, gemiddelde of lage uitslag.
Belangrijk: dit is niet de officiële 16PF-vragenlijst, wat een auteursrechtelijk beschermd instrument is met professionele normeringen. Onze stellingen zijn origineel en kort, drie per factor, waardoor de resultaten een globale schets geven. De officiële test meet het redeneervermogen bovendien met vaardigheidsvragen; wij gebruiken zelfbeoordelingen.
Van 16 factoren naar de Grote Vijf
Cattell ontdekte ook dat zijn 16 factoren zich bundelen in vijf brede “globale factoren”: extraversie, angst, hardheid, onafhankelijkheid en zelfbeheersing. Deze lijken sterk op de Big Five-eigenschappen die het moderne onderzoek domineren. In die zin hielp het werk van Cattell de fundamenten te leggen voor het toonaangevende model van vandaag.
| Cattelle’s globale factor | Gerelateerde primaire factoren | Link met de Grote Vijf |
|---|---|---|
| Extraversie | Warmte, Levendigheid, Sociale moed, Geslotenheid (laag), Zelfredzaamheid (laag) | Extraversie |
| Angst | Emotionele stabiliteit (laag), Wachterheid, Bezorgdheid, Spanning | Neuroticisme |
| Hardheid | Warmte (laag), Gevoeligheid (laag), Abstractie (laag), Openheid voor verandering (laag) | Lage openheid |
| Onafhankelijkheid | Dominantie, Wachterheid, Sociale moed, Openness voor verandering | Lage vriendelijkheid |
| Zelfbeheersing | Regeltrouw, Perfectionisme, Levendigheid (laag), Abstractie (laag) | Consciëntieusheid |
Je profiel aflezen
Let op extreme scores, zowel hoog als laag, omdat deze je het meest onderscheidend beschrijven. Gemiddelde scores zijn normaal en betekenen simpelweg dat je je goed aanpast aan situaties.
Veelgestelde vragen
Is dit de echte 16PF?
Nee. Het is een originele, korte test die is geïnspireerd op het model van Cattell. De officiële 16PF is verkrijgbaar via bevoegde professionals.
Waarom 16 factoren in plaats van vijf?
Cattell gaf de voorkeur aan meer gedetailleerde, specifiekere eigenschappen. Veel onderzoekers vinden vijf brede eigenschappen prettiger om mee te werken, maar de 16 factoren bieden meer verfijning.
Hoe betrouwbaar is een korte test?
Drie items per factor geven een ruwe schets. Voor een goed gevalideerd, breed profiel kun je onze Big Five persoonlijkheidstest maken, die gebruikmaakt van IPIP-items uit het publieke domein.
Gerelateerde tests
Vergelijk met de persoonlijkheidstest in de stijl van Eysenck of de test met de 16 persoonlijkheidstypes.
Persoonlijkheid
16 Persoonlijkheidstypes Test
Ontdek jouw vierlettertype aan de hand van 48 stellingen, zie hoe sterk je op elke dimensie leunt en lees wat jouw type betekent voor werk en relaties.
Persoonlijkheid
Enneagramtest
54 stellingen over waarom je doet wat je doet. Bekijk je score op alle negen Enneagramtypes, je waarschijnlijke hoofdtype en de runner-up die mogelijk je vleugel is.
Persoonlijkheid
Big Five-persoonlijkheidstest
Vijftig wetenschappelijk onderbouwde stellingen uit de publieke IPIP-pool scoren je op de vijf eigenschappen die psychologen het meest gebruiken: openheid, zorgvuldigheid, extraversie, vriendelijkheid en neuroticisme.
Persoonlijkheid
Introvert, Extrovert of Ambivert Test
Twintig stellingen onthullen waar je staat tussen introvert en extrovert, en splitsen dit op in sociale energie, behoefte aan stimulatie en expressiviteit.
Persoonlijkheid
Difficult Person Test
Vijfendertig eerlijke stellingen scoren je op zeven eigenschappen die het lastiger maken om met je samen te leven of te werken, van kilheid tot controledrang.
Persoonlijkheid
Alpha, Bèta of Omega Test
Twaalf alledaagse situaties onthullen of jij je door groepen beweegt als een Alpha, Bèta, Gamma, Delta, Sigma of Omega, inclusief je volledige mix.
Voor zelfreflectie. Niet de officiële 16PF. Lees hoe we onze tests samenstellen.