Eysencks drie dimensies
De Duits-Britse psycholoog Hans Eysenck (1916 tot 1997) stelde dat persoonlijkheid kon worden beschreven met slechts een paar brede, biologisch gebaseerde dimensies. Zijn uiteindelijke model, bekend als PEN, heeft er drie:
| Dimensie | Hoge kant | Lage kant |
|---|---|---|
| Extraversie (E) | Sociaal, levendig, zoekt opwinding | Gereserveerd, rustig, reflectief |
| Neuroticisme (N) | Angstig, humeurig, emotioneel reactief | Kalm, stabiel, evenwichtig |
| Psychoticisme (P) | Hardvochtig, non-conformistisch, risicozoekend | Attent, conventioneel, zorgzaam |
De verbinding met temperament
Eysenck merkte op dat het combineren van extraversie en neuroticisme de vier oude temperamenten reproduceert:
| Stabiel (lage N) | Instabiel (hoge N) | |
|---|---|---|
| Extravert | Sanguinisch | Cholerisch |
| Introvert | Flegmatisch | Melancholisch |
Doe onze temperamenttest om deze diepgaand te verkennen.
Hoe deze test werkt
Je beoordeelt 30 stellingen, tien per dimensie, waarvan ongeveer een derde omgekeerd is. Elke dimensie wordt getoond als een percentage met een hoge, gemiddelde of lage score.
Belangrijk: dit zijn originele PrismaTest-stellingen geschreven om Eysencks gepubliceerde definities te weerspiegelen. Dit is niet de Eysenck Personality Questionnaire (EPQ) of Eysenck Personality Inventory (EPI), dit zijn instrumenten met auteursrecht. Onze test heeft ook geen “leugenschaal”.
De theorie erachter
Eysenck koppelde elke dimensie aan biologie:
- Extraversie weerspiegelde verschillen in corticale opwinding. Introverte mensen zijn, zo stelde hij, van nature meer opgewonden en vermijden daarom stimulatie; extraverte mensen zoeken die juist op.
- Neuroticisme weerspiegelde de reactiviteit van het limbisch systeem, dat emotionele reacties aanstuurt.
- Psychoticisme werd, controversiëler, gekoppeld aan hormonen en aan kwetsbaarheid voor ongebruikelijk denken.
Extraversie en neuroticisme zijn goed overeind gebleven en verschijnen in bijna elk modern model, inclusief de Big Five. Psychoticisme is meer bekritiseerd en wordt nu vaak gezien als een mix van lage vriendelijkheid en lage zorgvuldigheid.
Eysenck was ook een controversieel figuur. In 2019 werden verschillende van zijn artikelen met Ronald Grossarth-Maticek over persoonlijkheid en kanker ingetrokken na onderzoek. Zijn kernpersoonlijkheidsdimensies blijven echter breed bestudeerd.
Je profiel interpreteren
- Hoge E, lage N: zelfverzekerd, ontspannen en sociaal (sanguinisch).
- Lage E, hoge N: gevoelig en introspectief (melancholisch).
- Hoge P: onafhankelijk en onconventioneel; pas op dat je niet te bot of risicovol bent.
Veelgestelde vragen
Betekent een hoge psychoticisme-score dat ik psychotisch ben?
Nee. Ondanks de naam meet de schaal hardheid en non-conformisme, geen psychische aandoening.
Wordt Eysencks model nog steeds gebruikt?
Ja. Vooral extraversie en neuroticisme staan centraal in modern persoonlijkheidsonderzoek.
Hoe verhoudt dit zich tot de Big Five?
E en N komen nauw overeen met Big Five-extraversie en neuroticisme; P heeft betrekking op lage vriendelijkheid en zorgvuldigheid. Probeer de Big Five persoonlijkheidstest om te vergelijken.
Gerelateerde tests
Kijk hoe kalm je bent met de easygoing persoonlijkheidstest of check je energie met de introvert of extravert test.
Persoonlijkheid
16 Persoonlijkheidstypes Test
Ontdek jouw vierlettertype aan de hand van 48 stellingen, zie hoe sterk je op elke dimensie leunt en lees wat jouw type betekent voor werk en relaties.
Persoonlijkheid
Enneagramtest
54 stellingen over waarom je doet wat je doet. Bekijk je score op alle negen Enneagramtypes, je waarschijnlijke hoofdtype en de runner-up die mogelijk je vleugel is.
Persoonlijkheid
Big Five-persoonlijkheidstest
Vijftig wetenschappelijk onderbouwde stellingen uit de publieke IPIP-pool scoren je op de vijf eigenschappen die psychologen het meest gebruiken: openheid, zorgvuldigheid, extraversie, vriendelijkheid en neuroticisme.
Persoonlijkheid
Introvert, Extrovert of Ambivert Test
Twintig stellingen onthullen waar je staat tussen introvert en extrovert, en splitsen dit op in sociale energie, behoefte aan stimulatie en expressiviteit.
Persoonlijkheid
Difficult Person Test
Vijfendertig eerlijke stellingen scoren je op zeven eigenschappen die het lastiger maken om met je samen te leven of te werken, van kilheid tot controledrang.
Persoonlijkheid
Alpha, Bèta of Omega Test
Twaalf alledaagse situaties onthullen of jij je door groepen beweegt als een Alpha, Bèta, Gamma, Delta, Sigma of Omega, inclusief je volledige mix.
Voor zelfreflectie. Niet de officiële EPQ. Zie hoe we onze tests bouwen.