Ναρκισσισμός: Νοημασία, Τύποι και η Έρευνα πίσω από το Χαρακτηριστικό

Ο ναρκισσισμός είναι ένα χαρακτηριστικό της προσωπικότητας που βασίζεται στην ανάγκη του ατόμου να νιώθει ξεχωριστό και θαυμαστό. Στην καθημερινή ομιλία, η λέξη έχει γίνει προσβολή για οποιονδήποτε είναι εγωιστής, αλλά οι ψυχολόγοι τη χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη ακρίβεια: ως ένα μοτίβο μεγαλομανίας, αίσθημα δικαιολογημένου προνομίου και δίψη για επιβεβαίωση, το οποίο μετράται σε μια κλίμακα από χαμηλό σε υψηλό σε κάθε άνθρωπο.

Η προέλευση του όρου

Το όνομα προέρχεται από τον Νάρκισσο, έναν νεαρό στην ελληνική μυθολογία, όπως τον περιγράφει ο Ρωμαίος ποιητής Οβίδιος, ο οποίος ερωτεύτηκε την αντανάκλασή του σε μια λίμνη. Ο Sigmund Freud έγραψε για τον ναρκισσισμό το 1914, και η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία πρόσθεσε τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας στο εγχειρίδιό της το 1980. Το 1979, οι Robert Raskin και Calvin Hall δημιούργησαν το Inventory Ναρκισσιστικής Προσωπικότητας, το οποίο κατέστησε δυνατή τη μελέτη του ναρκισσισμού ως ένα φυσιολογικό χαρακτηριστικό στον γενικό πληθυσμό.

Δύο πρόσωπα: Μεγαλομανικός και Ευάλωτος ναρκισσισμός

Η έρευνα διαχωρίζει πλέον δύο αρκετά διαφορετικές μορφές.

Και οι δύο μορφές μοιράζονται το αίσθημα δικαιολογημένου προνομίου: την πεποίθηση ότι δικαιούνται ειδική μεταχείριση. Ο ψυχολόγος Joshua Miller και οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι το αίσθημα προνομίου και ο ανταγωνισμός αποτελούν την καρδιά του ναρκισσισμού, ενώ η έντονη αυτοπεποίθηση είναι μόνο μέρος της μεγαλομανικής μορφής.

Από πού προέρχεται ο ναρκισσισμός

Δεν υπάρχει μία μοναδική αιτία. Οι μελέτες δείχνουν έναν συνδυασμό των εξής:

• Γονίδια. Μελέτες σε δίδυμους υποδηλώνουν ότι περίπου το 40% έως 60% της διακύμανσης στον ναρκισσισμό είναι κληρονομικό.
• Ανατροφή. Μια ολλανδική μελέτη του Eddie Brummelman και συνεργατών το 2015 διαπίστωσε ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς τους υπερεκτιμούσαν, πιστεύοντας ότι ήταν πιο ξεχωριστά από τα άλλα παιδιά, έγιναν πιο ναρκισσιστές με τον καιρό. Αντίθετα, η στοργή προβλεπόταν ως παράγοντας υγιούς αυτοεκτίμησης.
• Κουλτούρα. Οι ατομικιστικές κουλτούρες που ανταμείβουν την αυτοπροβολή μπορεί να ενθαρρύνουν μεγαλομανικά χαρακτηριστικά, αν και οι ισχυρισμοί για μια “επιδημία ναρκισσισμού” ανάμεσα στους νέους αμφισβητούνται.

Ο ναρκισσισμός μέσα στη ζωή

Ο ναρκισσισμός τείνει να φτάνει στο απογείωσμά του στην εφηβεία και την πρώιμη ενηλικίωση και να μειώνεται με την ηλικία. Μια μακροχρόνια μελέτη υπό την ηγεσία της Eunike Wetzel, που δημοσιεύτηκε το 2020, παρακολούθησε άτομα για πάνω από 20 χρόνια και διαπίστωσε ότι οι περισσότεροι έγιναν λιγότερο ναρκισσιστές καθώς ανέλαβαν ενήλικους ρόλους, όπως καριέρα και οικογένεια.

Είναι ο ναρκισσισμός πάντα κάτι κακό;

Όχι εντελώς. Οι μεγαλομανικοί ναρκισσιστές συχνά αφήνουν ισχυρές πρώτες εντυπώσεις και είναι πιο πιθανό να αναδειχθούν σε ηγέτες σε νέες ομάδες. Όμως, το πλεονέκτημα αυτό φθίνει. Με τον καιρό, οι άλλοι τείνουν να τους θεωρούν υπεροπλαστικούς, και η έρευνα συνδέει τον υψηλό ναρκισσισμό με ριψόκοπες αποφάσεις, κακή ομαδικότητα και εύθραυστες σχέσεις.

Ναρκισσισμός έναντι Ναρκισσιστικής Διαταραχής Προσωπικότητας

Ένα υψηλό σκορ σε ένα τεστ προσωπικότητας δεν είναι το ίδιο με τη ΝΔΠ. Η διαταραχή περιλαμβάνει ένα μακροχρόνιο, άκαμπτο μοτίβο που προκαλεί πραγματική βλάβη στο άτομο ή στους άλλους, και μπορεί να διαγνωσθεί μόνο από εξειδικευμένο επαγγελματία. Οι περισσότεροι άνθρωποι με υψηλά ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά δεν πάσχουν από τη διαταραχή.

Μάθετε περισσότερα για τον ναρκισσισμό

• Σημάδια ναρκισσισμού: 15 συμπεριφορές που πρέπει να προσέξετε.
• Πώς να διαχειριστείτε έναν ναρκισσιστή: πρακτικές στρατηγικές.
• Ο ναρκισσισμός στις σχέσεις: ο τυπικός κύκλος και πώς να προστατευτείτε.

Μετρήστε το δικό σας επίπεδο με το τεστ ναρκισσισμού ή δείτε και τα έξι χαρακτηριστικά στο τεστ Σκοτεινών Τριών.

Συχνές Ερωτήσεις