4 style przywiązania: bezpieczny, lękowy, unikający i lękowo-unikowy

Przejrzysty przewodnik po czterech stylach przywiązania u dorosłych: jak wyglądają, skąd się biorą, jak przejawiają się w miłości i jak dążyć do bezpieczeństwa.

Style przywiązania opisują wzorce, które wnosimy do bliskich relacji: jak bardzo martwimy się o porzucenie i jak komfortowo czujemy się z bliskością. Poniżej znajduje się przewodnik po wszystkich czterech stylach u dorosłych, z pełnym opisem każdego z nich.

Nie wiesz, który pasuje do Ciebie? Najpierw rozwiąż darmowy test stylu przywiązania.

Cztery style w skrócie

StylGłówne przekonanieW związkuW stresie
Bezpieczny„Jestem wart/a miłości i można ufać innym”.Bliskość bez osaczania, otwarta komunikacjaSzuka kontaktu i rozmawia
Lękowy„Potrzebuję bliskości, by czuć się bezpiecznie, ale możesz odejść”.Oddany/a, szuka zapewnień, wrażliwy/a na dystansGoni, protestuje, szuka kontaktu
Unikający„Jestem samowystarczalny/a. Bliskość kosztuje wolność”.Niezależny/a, zachowuje dystansWycofuje się, zamyka w sobie
Lękowo-unikowy„Chcę bliskości, ale ludzie ranią”.Raz ciepło, raz zimno, pragnie i boi się intymnościWaha się między pogonią a wycofaniem

Dwa wymiary stojące za stylami

Współczesne badania nie szufladkują ludzi w czterech pudełkach. Mierzą dwa wymiary:

  • Lęk przed przywiązaniem: jak bardzo martwisz się o odrzucenie i porzucenie.
  • Unikanie przywiązania: jak bardzo niekomfortowo czujesz się z bliskością i poleganiem na innych.
Niskie unikanieWysokie unikanie
Niski lękBezpiecznyUnikający
Wysoki lękLękowy (ambiwalentny)Lękowo-unikowy

Cztery style to po prostu cztery rogi tej mapy. Większość ludzi znajduje się gdzieś pomiędzy, dlatego można odnaleźć się w dwóch stylach.

Skąd biorą się style przywiązania?

Brytyjski psychiatra John Bowlby zaproponował w latach 50. i 60., że dzieci rodzą się z systemem przywiązania, który utrzymuje je blisko opiekunów. Badania Mary Ainsworth „Strange Situation” z lat 70. pokazały, że dzieci reagują różnie, gdy rodzic wychodzi i wraca: niektóre łatwo się uspokajają (bezpieczne), niektóre trudno ukoić (lękowe), a niektóre wydają się nie przejmować (unikające). Czwarty, zdezorganizowany wzorzec został zidentyfikowany później przez Mary Main i Judith Solomon.

W 1987 roku Cindy Hazan i Phillip Shaver odkryli, że dorośli wykazują podobne wzorce w relacjach romantycznych. Od tego czasu tysiące badań zgłębiały temat przywiązania u dorosłych.

Wczesna opieka ma znaczenie, ale nie jest przeznaczeniem. Badania pokazują tylko umiarkowane powiązania między przywiązaniem w niemowlęctwie a dorosłością. Późniejsze relacje, wydarzenia życiowe, temperament i kultura również mają na to wpływ.

Jak powszechny jest każdy styl?

Szacunki różnią się w zależności od badań i krajów. W wielu zachodnich grupach badawczych około połowa do 60% dorosłych opisuje siebie jako głównie bezpiecznych, a reszta rozkłada się na style lękowe, unikające i lękowo-unikowe. Ponieważ ludzie są mierzeni na ciągłych skalach, te procenty zależą od tego, gdzie badacze postawią granice.

Czy styl przywiązania może się zmienić?

Tak. Badania śledzące ludzi w czasie pokazują, że przywiązanie jest dość stabilne, ale może się zmieniać. Ludzie często stają się bardziej bezpieczni dzięki:

  • Konsekwentnemu, responsywnemu partnerowi lub przyjacielowi, co czasem nazywa się relacją „korygującą”.
  • Terapii, zwłaszcza podejściom skupionym na emocjach i relacjach.
  • Samoświadomości: zauważaniu swojego wzorca w danej chwili i wyborze innej reakcji.

Psycholodzy nazywają to „wypracowanym bezpieczeństwem”.

Przywiązanie w relacjach

Sposób, w jaki łączą się dwa style, ma większe znaczenie niż każdy z nich z osobna. Nasz przewodnik po dopasowaniu stylów przywiązania analizuje każdą parę, w tym słynną pułapkę lękowo-unikającą.

Często zadawane pytania

Jakie są 4 style przywiązania?

Bezpieczny, lękowy (zwany też ambiwalentnym), unikający i lękowo-unikowy (zwany też zdezorganizowanym).

Jaki jest najczęstszy styl przywiązania?

Styl bezpieczny jest najczęstszy w większości badań.

Czy styl unikający to to samo co introwersja?

Nie. Introwersja dotyczy tego, skąd czerpiesz energię. Unikanie dotyczy dyskomfortu z powodu bliskości emocjonalnej. Wielu introwertyków ma bezpieczny styl przywiązania.

Czy style przywiązania to diagnoza?

Nie. To wzorce opisane przez badania, a nie zaburzenia zdrowia psychicznego.