Wat afwijzingsgevoeligheid betekent
Afwijzingsgevoeligheid is de neiging om angstig afwijzing te verwachten, dit snel op te merken in dubbelzinnige situaties en heftig te reageren als het lijkt te gebeuren. Een late reactie, een afgezegde afspraak of een neutrale opmerking kan voelen als een teken dat iemand niet om je geeft.
Deze test scoort je gevoeligheid op vier gebieden, omdat veel mensen ontspannen zijn in de ene situatie, maar erg gevoelig in de andere.
| Gebied | Voorbeeld van een situatie |
|---|---|
| Romantisch | Een partner reageert urenlang niet |
| Vriendschap | Je bent niet uitgenodigd voor een uitje |
| Werk en school | Je leidinggevende wil “even kort spreken” |
| Sociale situaties | Een groep blijft praten als jij aankomt |
Hoe de score wordt berekend
Voor elk van de 16 situaties geef je aan hoe sterk je bang zou zijn voor afwijzing. Elk antwoord levert 0 tot 4 punten op. Je totaalscore en de scores per gebied worden weergegeven als percentages.
| Score | Resultaat |
|---|---|
| 0% tot 30% | Laag |
| 31% tot 50% | Gemiddeld |
| 51% tot 70% | Hoog |
| 71% tot 100% | Zeer hoog |
De situaties zijn origineel voor PrismaTest. Ze volgen het gepubliceerde model, maar zijn niet afkomstig uit de Rejection Sensitivity Questionnaire.
Het onderzoek
Psychologen Geraldine Downey en Scott Feldman introduceerden het model voor afwijzingsgevoeligheid in 1996. Hun onderzoek toonde aan dat:
- Mensen met een hoge afwijzingsgevoeligheid sneller afwijzing waarnemen in dubbelzinnig gedrag.
- Ze kunnen reageren met vijandigheid, terugtrekking of pleasend gedrag, wat soms de afwijzing uitlokt die ze vrezen: een “self-fulfilling prophecy”.
- Het patroon vaak voortkomt uit vroege ervaringen met afwijzing of onbetrouwbare zorg.
Afwijzingsgevoeligheid vertoont overlap met angstige hechting en een laag zelfbeeld. Veel mensen met ADHD rapporteren ook intense reacties op ervaren afwijzing, een patroon dat soms “rejection sensitive dysphoria” wordt genoemd, hoewel dit geen officiële diagnose is.
De cirkel doorbreken
| Stap | Voorbeeld | Alternatief |
|---|---|---|
| Dubbelzinnige gebeurtenis | Vriend reageert niet | Pauzeer |
| Verwachting | “Ze zijn boos op mij.” | “Ze hebben het misschien druk.” |
| Reactie | Stuur meerdere berichten of trek je terug | Wacht, en check daarna rustig |
| Uitkomst | Vriend voelt zich onder druk gezet | Vriendschap blijft ontspannen |
Helpende gewoontes zijn onder meer het benoemen van de angst, zoeken naar andere verklaringen, feiten checken en eigenwaarde opbouwen die niet afhangt van de reacties van anderen.
Veelgestelde vragen
Is afwijzingsgevoeligheid een stoornis?
Nee. Het is een persoonlijkheidspatroon op een spectrum. Als het voor ernstige problemen zorgt, kan een professional in de geestelijke gezondheidszorg helpen.
Kan afwijzingsgevoeligheid verminderen?
Ja. Cognitieve gedragstherapeutische benaderingen, veilige relaties en zelfcompassieoefeningen helpen hierbij.
Waarom reageer ik zo heftig op kleine dingen?
Je brein is mogelijk getraind om te scannen op gevaar voor relaties, vaak door ervaringen uit het verleden.
Gerelateerde tests
Verken de oorsprong met de hechtingsstijltest of bouw zelfvertrouwen op met de zelfbeeldtest.
Relaties
Liefdestaal-test
Dertig snelle keuzes onthullen jouw primaire liefdestaal en een volledig overzicht van woorden, kwaliteitstijd, cadeaus, hulpvaardigheid en aanraking.
Relaties
Liefdesstijl test
Dertig stellingen scoren je op de zes liefdesstijlen beschreven door socioloog John Alan Lee, van gepassioneerde Eros tot onbaatzuchtige Agape.
Relaties
Jaloezietest
Achttien stellingen meten je jaloezieniveau en verdelen dit in drie delen: wat je voelt, wat je denkt en wat je daadwerkelijk doet.
Relaties
Red Flag-test
Vijftien echte datingmomenten onthullen of je een 'green flag' of 'red flag' bent, met scores voor controle, eerlijkheid, communicatie, respect en emotionele beschikbaarheid.
Relaties
Houdt hij van mij? Quiz
Beoordeel hoe vaak hij zestien alledaagse signalen van liefde vertoont, van kleine details onthouden tot plannen voor de toekomst maken.
Relaties
Hechtingsstijl Test
Vierentwintig stellingen meten je relatie-angst en comfort met nabijheid om je hechtingsstijl te onthullen: veilig, angstig, afwijzend-vermijdend of angstig-vermijdend.
Alleen voor zelfreflectie. Geen diagnose. Zie hoe we onze tests maken.