Korkulu-kaçıngan bağlanma, yetişkinlerde bazen dağınık bağlanma olarak adlandırılır; yüksek reddedilme kaygısı ile yakınlık konusunda yüksek rahatsızlığı birleştirir. Bu stile sahip kişiler yakınlık özlemi duyar ancak aynı zamanda incitilmeyi beklerler; bu da kafa karıştırıcı bir sıcak-soğuk model yaratabilir.
| Bir bakışta | Korkulu-kaçıngan bağlanma |
|---|---|
| Bağlanma kaygısı | Yüksek |
| Bağlanma kaçınması | Yüksek |
| Temel inanç | “Yakın olmak istiyorum ama yakınlık tehlikelidir.” |
| Tipik örüntü | İt-çek: önce yaklaş, sonra uzaklaş |
Korkulu-Kaçıngan Bağlanmanın Belirtileri
- Derin bir ilişki dilersiniz ancak böyle bir ilişki başladığında panik hissedersiniz.
- Partnerinizin yakın olmasını istemekle alan istemek arasında gidip gelirsiniz.
- Hem terk edilmekten hem de kapana kısılmaktan korkarsınız.
- Biri tutarlı olsa bile güvenmekte zorlanırsınız.
- Bir partner hakkındaki duygularınız hızlı ve yoğun bir şekilde değişebilir.
- Önce incitilmemek için ilişkileri ani bir şekilde sonlandırabilirsiniz.
- Bazen nedenini bilmeden iyi ilişkileri sabote edebilirsiniz.
- Sevilmeye layık olmadığınızı hissedersiniz ve bunu teklif eden insanlardan şüphe duyarsınız.
- Çatışma aşırı yüklenmiş, donmuş veya çaresiz hissetmenize neden olabilir.
- Yoğun, istikrarsız ilişkiler geçmişiniz olabilir.
- Ne süreyle neye ihtiyacınız olduğunu tarif etmekte zorlanırsınız.
- Sakin, sağlıklı ilişkiler size yabancı hatta rahatsız edici gelebilir.
İt-Çek Döngüsü
Korkulu-kaçıngan kişilerin aynı anda iki bağlanma stratejisi de etkindir. Partner uzaklaştığında kaygı yükselir ve peşinden giderler. Partner yakınlaştığında ise incitilme ya da kontrol edilme korkusu artar ve geri çekilirler. Partnerler bunu genellikle kafa karıştırıcı olarak tanımlar: “Bir gün beni istiyorlar, ertesi gün uzaklaştırıyorlar.” Korkulu-kaçıngan kişi için de içeriden durum aynı ölçüde kafa karıştırıcı gelebilir.
Korkulu-Kaçıngan Bağlanma Nereden Kaynaklanır?
Çocukluk döneminde dağınık bağlanma genellikle hem bir konfor kaynağı hem de bir korku kaynağı olan bakım verenlerle ilişkilendirilir; örneğin korkutucu çatışmaların, öngörülemeyen öfkenin, bağımlılığın veya ihmalin olduğu evlerde. Çocuk imkansız bir sorunla karşı karşıya kalır: Güvenlik için ihtiyaç duyduğu kişi aynı zamanda kendisini güvensiz hissettiren kişidir.
Korkulu-kaçıngan her yetişkinin travmatik bir çocukluğu olmamıştır. İhanet veya istismar içeren ilişkiler gibi acı verici yetişkinlik deneyimleri de birini bu stile doğru itebilir. Geçmişinizde travma varsa travma odaklı bir terapist özellikle yardımcı olabilir.
İlişkilerde Korkulu-Kaçıngan Bağlanma
Korkulu-kaçıngan partnerler genellikle derin bir empati, duygusal yoğunluk ve gerçek bir bağ kurma konusunda güçlü bir istek getirirler. Zorluklar şunlardır:
- Partnerlerin kafasını karıştıran tutarsızlık.
- Test etmelere veya önleyici ayrılıklara yol açabilen ihanet beklentisi.
- Çatışma anında bunalmış hissetmek.
- Sevgiyi kabul etmeyi zorlaştıran öz şüphe.
Güvenli, sabırlı bir partner büyük bir fark yaratabilir. Yüksek derecede kaygılı veya yüksek derecede kaçıngan partnerlerle olan ilişkiler it-çek döngüsünü şiddetlendirebilir. Uyumluluk rehberimize göz atın.
Güven Nasıl İnşa Edilir?
- Erken uyarı işaretlerinizi öğrenin. Peşinden gitmeden veya uzaklaşmadan hemen önce bedeninizde ne olduğunu fark edin.
- Yavaşlayın. Korku anında alınan büyük ilişki kararları nadiren iyidir.
- Örüntüyü partnerinize adıyla söyleyin. “Yakınlık hissettiğimde bazen insanları kendimden uzaklaştırıyorum. Bu seninle ilgili değil.”
- Olduğunuz yerde kalma pratikleri yapın. Her seferinde biraz daha fazla yakınlığa tahammül etmek güven inşa eder.
- Sinir sisteminize iyi bakın: Uyku, egzersiz ve topraklanma teknikleri duygusal yüklenmeyi azaltır.
- Terapi arayın. Duygu odaklı terapi, şema terapi ve travma odaklı terapi gibi yaklaşımlar sıklıkla önerilir.
Korkulu-Kaçıngan Bağlanma Üzerine Daha Fazlası
- Başka birinde korkulu-kaçıngan bağlanma nasıl fark edilir?
- Aşama aşama ilişkilerde korkulu-kaçıngan bağlanma
- Her stille korkulu-kaçıngan bağlanma uyumluluğu
Sıkça Sorulan Sorular
Korkulu-kaçıngan ile dağınık bağlanma aynı şey midir?
Birbiriyle yakından ilgilidirler. “Dağınık” çocuk araştırmalarında kullanılan terimdir; “korkulu-kaçıngan” ise dört stilli modeldeki yetişkin kategorisidir.
Korkulu-kaçıngan bağlanma nadir görülen bir durum mudur?
Genellikle toplum örneklemlerinde en az görülen stildir, ancak travma yaşamış kişiler arasında daha sık görülür.
Korkulu-kaçıngan bir insan sağlıklı bir ilişki yaşayabilir mi?
Evet. Öz farkındalık, istikrarlı bir partner ve bir terapistin desteği kalıcı bir güven inşa etmeye yardımcı olabilir.
Korkulu-kaçıngan bir partneri nasıl destekleyebilirim?
Tutarlı, sabırlı ve sakin olun, istendiğinde alan tanıyın ve orada kalmaya devam edin. Kendi ihtiyaçlarınıza da özen gösterin.
Bağlanma stili testini çözün veya dört bağlanma stili hakkında bilgi edinin.