การต้องรับมือกับผู้ที่มีลักษณะหลงตัวเอง (Narcissism) สูงนั้นเป็นเรื่องที่สูญเสียพลังงานมาก เนื่องจากกลยุทธ์ทั่วไป เช่น การอธิบายความรู้สึกของคุณหรือการอ้างความยุติธรรม มักจะให้ผลตรงกันข้าม กลยุทธ์ด้านล่างนี้จะมุ่งเน้นไปที่สิ่งที่คุณ สามารถ ควบคุมได้ นั่นคือ ปฏิกิริยาของคุณ ขอบเขตของคุณ และทางออกของคุณ
หากคุณไม่แน่ใจว่าบุคคลนั้นมีพฤติกรรมเข้าข่ายจริงหรือไม่ ให้เริ่มต้นดูที่ สัญญาณของภาวะหลงตัวเอง
10 กลยุทธ์ในการรับมือ
1. ลดความคาดหวังของคุณลง
การคาดหวังว่าในที่สุดพวกเขาจะเข้าใจความรู้สึกของคุณมีแต่จะทำให้คุณติดกับดัก ยอมรับว่าความเห็นอกเห็นใจของพวกเขาอาจมีจำกัด และวางแผนชีวิตโดยคำนึงถึงจุดนี้
2. อย่าแย่งชิงความโดดเด่น
การโต้เถียงกันว่าใครทำมากกว่าหรือใครเป็นฝ่ายถูกมีแต่จะโหมกระพือความขัดแย้ง เลือกสู้เฉพาะศึกที่สำคัญกับคุณจริงๆ เท่านั้น
3. ตั้งขอบเขตที่ชัดเจนและเรียบง่าย
ระบุขอบเขตให้ชัดเจนครั้งเดียวด้วยน้ำเสียงสงบ พร้อมบทลงโทษที่คุณจะทำจริงๆ เช่น “ถ้าคุณตะโกนใส่ฉัน ฉันจะเดินออกจากห้องนี้”
4. ใช้เทวิธีหินสีเทา (Grey Rock Method)
เมื่อคุณไม่สามารถหลีกเลี่ยงการติดต่อได้ ให้ทำตัวน่าเบื่อราวกับก้อนหินสีเทา ตอบสั้นๆ เป็นกลาง และไม่มีปฏิกิริยาทางอารมณ์ คนที่ชอบสร้างดราม่ามักจะหมดความสนใจไปเอง
5. บันทึกหลักฐานเอาไว้
โดยเฉพาะในที่ทำงาน ให้จดบันทึกข้อตกลง วันที่ และเหตุการณ์ต่างๆ ไว้ คนที่มีลักษณะหลงตัวเองอาจบิดเบือนประวัติศาสตร์ และบันทึกเหล่านี้จะช่วยปกป้องคุณ
6. เรียบเรียงคำขอให้เข้ากับผลประโยชน์ของพวกเขา
คำพูดที่ว่า “วิธีนี้จะทำให้ทีมดูดีต่อหน้าผู้บริหาร” ได้ผลดีกว่าคำว่า “นี่คือสิ่งที่ยุติธรรมที่ควรทำ”
7. หลีกเลี่ยงการตำหนิในที่สาธารณะ
การวิจารณ์พวกเขาต่อหน้าผู้อื่นจะกระตุ้นกลไกการป้องกันตัวอย่างรุนแรง หากคุณจำเป็นต้องให้ฟีดแบ็ก ให้ทำเป็นการส่วนตัวและเจาะจงที่พฤติกรรมนั้นๆ
8. สร้างเครือข่ายซัพพอร์ตของคุณเอง
ความสัมพันธ์กับคนหลงตัวเองอาจทำให้คุณรู้สึกโดดเดี่ยว จงรักษาความสัมพันธ์กับเพื่อน ครอบครัว หรือที่ปรึกษาที่จะช่วยตรวจสอบความจริงสิ่งที่คุณกำลังเผชิญอยู่
9. ระวังวัฏจักรการยกยอ
ความอบอุ่นที่กลับมาอย่างกะทันหันหลังความขัดแย้ง หรือที่บางครั้งเรียกว่า “การดูดกลับ (Hoovering)” อาจดึงคุณให้กลับไปติดกับอีกครั้ง สังเกตการณ์แพตเทิร์นนี้ก่อนที่คุณจะตอบสนอง
10. รู้ว่าควรจะเดินออกมาเมื่อไหร่
หากความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับการควบคุม การข่มขู่ หรือการทำร้าย ความปลอดภัยของคุณต้องมาก้าวแรก วางแผนการถอนตัวโดยขอความช่วยเหลือจากคนที่ไว้ใจหรือบริการให้คำปรึกษา
กลยุทธ์จำแนกตามสถานการณ์
| สถานการณ์ | แนวทางที่มีประโยชน์ที่สุด |
|---|---|
| เจ้านาย | การบันทึกหลักฐาน การจัดประเด็นให้เข้ากับเป้าหมายของพวกเขา และการขอย้ายแผนกอย่างเงียบๆ หากเป็นไปได้ |
| เพื่อนร่วมงาน | ข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจน จำกัดการแชร์เรื่องส่วนตัว |
| พ่อแม่ | ขอบเขตที่หนักแน่น การเยี่ยมเยียนที่สั้นลง และการหาความช่วยเหลือจากพี่น้องหรือนักบำบัด |
| เพื่อน | ลดความคาดหวังลงหรือค่อยๆ เว้นระยะห่างไปเอง |
| คู่รัก | ประเมินตามความจริงว่าความสัมพันธ์นั้นปลอดภัยและยุติธรรมหรือไม่ ดูเพิ่มเติมที่ ภาวะหลงตัวเองในความสัมพันธ์ |
ประโยคที่ช่วยให้สถานการณ์ดีขึ้น
- “ฉันเข้าใจแล้วว่าคุณมองในมุมที่ต่างออกไป”
- “ฉันจะไม่ขอพูดเรื่องนี้ในตอนที่เราต่างก็กำลังอารมณ์เสีย”
- “วิธีนี้ไม่โอเคสำหรับฉัน”
- “งั้นเรามาสรุปเรื่องนี้ทางอีเมลกันดีกว่า เพื่อความชัดเจน”
ประโยคสั้นๆ เหล่านี้จะไม่เปิดช่องให้เกิดการถกเถียง และไม่ไปกระทบต่อภาพลักษณ์ของพวกเขา
คำถามที่พบบ่อย
ฉันควรบอกคนๆ นั้นตรงๆ ไหมว่าเขามีภาวะหลงตัวเอง?
โดยทั่วไปแล้วไม่ควร เพราะมักจะกระตุ้นให้เกิดการตั้งกำแพงป้องกันตัวมากกว่าการสะท้อนคิด ให้มุ่งเน้นไปที่พฤติกรรมเฉพาะเจาะจงแทน
การบำบัดช่วยคู่รักที่มีภาวะหลงตัวเองได้ไหม?
ช่วยได้หากพวกเขามีความตั้งใจจริง แต่การเปลี่ยนแปลงนั้นใช้เวลานาน และคุณไม่ควรทนอยู่ในสถานการณ์ที่เป็นอันตรายเพื่อรอให้เขาเปลี่ยน
จะทำอย่างไรถ้าคนหลงตัวเองคือพ่อแม่ของฉัน?
ลูกที่โตเป็นผู้ใหญ่หลายคนพบว่าการจำกัดการติดต่อ การกำหนดเวลาเยี่ยมเยียนที่แน่นอน และการรับคำปรึกษาจากนักบำบัดที่เข้าใจเรื่องไดนามิกในครอบครัวช่วยได้มาก
คำแนะนำทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ หากคุณตกอยู่ในอันตราย โปรดติดต่อหน่วยงานฉุกเฉินในพื้นที่